Bizim İçki “Rakı”


Bizim İçki “Rakı”

Rakı için basit bir tabirle, içine su katıldığında beyazlaşan anason kokulu sert içki diyebiliriz. Bu içki, konu ülkemiz olduğunda akla ilk gelenlerden biri ve bu kültürel simge olma ayrıcalığını da fazlasıyla hak ediyor. Bizlere bir kültür mirası olarak bırakılan rakı, dünya genelinde üzerine yemek kültürü şekillendirilmiş yegâne içkidir. Batı kültüründe şarap, yenilecek yemeğe göre seçilirken çilingir sofrası ise rakıya uygun mezelerle kurulur.

Rakının Mazisi

Rakı sözcüğünün Arapçada ter anlamına gelen “arak” sözcüğünden türediği konusunda birçok araştırmacı hemfikir olmuş durumda. Arak kelimesi Osmanlı’da konuşulan dillere çeşitli biçimlerde girmiş. Osmanlıca metinlerde rastlanılan “arakı” ve Rumların kullandığı “araki” kelimeleri 19. Yüzyıldan itibaren yaygın şekilde kullanılan “rakı” kelimesiyle yakınlığı açısından dikkat çekiyor. Ayrıca, eski dönemde rakı tiryakilerine “araknuş”, Osmanlı döneminde rakıdan alınan vergiye ise “arak resmi” denilmesi, rakı ve arak arasındaki ilişki hakkında ipuçları veriyor.

Tabii rakı kelimesinin çıkış noktasına dair farklı görüşler de mevcut. Bir yoruma göre, rakının adı iri, uzun taneli ve kalın kabuklu Razaki üzümüne dayandırılmaktadır. Bu ihtimale göre Razaki üzümünden yapılmış olan anasonlu içkiye rakı denmiş.

Razaki sözcüğü ile rakı sözcüğünün telaffuz bakımından benzerlik göstermesi ve rakının bir Türk içkisi olarak tanımlanması, rakı sözcüğünün bu üzüm cinsinden geldiği ihtimalini de ortaya koyuyor.

Arağın varlığından bahseden en eski belgeler 16. Yüzyıla ait. Fakat ilk defa nerede ve kimler tarafından üretildiği kesin olarak bilinmiyor. Velhasıl, rakının ilk kez Osmanlı topraklarında üretildiği neredeyse tüm dünya tarafından kabul edilmektedir. Birçok bilgi kaynağında rakının Türk içkisi olarak tanımlandığını görebiliriz. Osmanlı topraklarında yaşamış insanların damak zevki ile bugünkü formuna ulaşan Türk rakısı, mevcut özellikleriyle Yunan rakısı Ouzo ve Doğu içkisi olan Arak’tan ayrışmaktadır.

Rakının geleneksel içkimiz olduğunu söylemek tek başına yetersiz kalacaktır. Çünkü bu yorum, olgunun daha çok maddi dünyayla ilgili yanını vurgulayacaktır. Oysa rakı kültürü kendine özgü adabıyla, aynı zamanda engin bir manevi dünyaya sahiptir. Öyle ki şiirimize, edebiyatımıza, müziğimize yani hayatımızın her köşesine anason kokusu sinmiştir.

Yararlanılan Kaynaklar: Rakı Ansiklopedisi

 

+ Yorumunuzu Yazın

+